चन्द्र–सूर्य झण्डा ओढेर विदेशिने युवा र बाकसमा फर्किनेहरू !

दलित लाईभ्स म्याटर ग्लाेबल एलायन्सका प्रमुख प्रदीप परियारले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा भर्खरै सार्वजनिक गरेको एउटा अनुभवले नेपालको एउटा गहिरो यथार्थलाई फेरि सतहमा ल्याएको छ ।

चन्द्र–सूर्याङ्कित झण्डा काँधमा हालेर विदेश उँडिरहेका नेपाली र काठको बाकसमा घर फर्किरहेका नेपाली।
एउटै देश। एउटै समाज। तर दुई फरक यात्रा।

एकातिर दुबईमा रहस्यमय मृत्यु भएका नेपाली युवाको शव काठमाडौं आइपुग्छ। शवसँगै एउटा परिवारको सपना, आशा र भविष्य पनि चिसो बाकसभित्र फर्किएको हुन्छ। अर्कोतिर विमानस्थलमा कोरिया जान लाइन लागेका २० वर्षमुनिका युवाहरू छन्। उनीहरूको सपना पढ्ने, काम गर्ने र केही पैसा कमाउने हो। अनि अवसर मिले कोरिया हुँदै क्यानडा, अमेरिका वा अस्ट्रेलियासम्म पुग्ने।
यी दृश्यहरू फरक देखिए पनि वास्तवमा एउटै कथाका फरक पानाहरू हुन्।

नेपालमा भविष्य नदेखेर युवा विदेशिन्छ। विदेशमा पसिना बगाउँछ। कोही सफल हुन्छ, कोही वर्षौं परदेशमै हराउँछ र कोही कहिल्यै नफर्किने गरी काठको बाकसमा घर आइपुग्छ।

परियारले आफ्नो यात्राका क्रममा भेटेका ट्याक्सी चालकको प्रश्न पनि उत्तिकै अर्थपूर्ण छ—“कर तिरेपछि सरकारले त केही गर्ला नि, हैन सर ?”

यो प्रश्न केवल एक ट्याक्सी चालकको होइन। कर तिर्ने, पसिना बगाउने र नियम पालना गर्ने हरेक नागरिकको प्रश्न हो। राज्यप्रतिको विश्वास कहाँ छ ? कर तिरेपछि नागरिकले के पाउँछ ? आफ्नै देशमा काम गर्ने, सम्मानपूर्वक बाँच्ने र भविष्य बनाउने वातावरण कहिले बन्छ ?

दिल्लीमा १७ वर्षदेखि गाडी चलाइरहेका एक नेपाली बाबुको सपना झन् विडम्बनापूर्ण छ। आफूले जीवनभर विदेशमै पसिना बगाए। अब आफ्ना छोराहरूलाई पनि दुबई पठाउने सपना देखिरहेका छन्।

हामीले यस्तो समाज निर्माण गरेका छौँ, जहाँ एक पुस्ताले विदेशमा दुःख गरेर अर्को पुस्तालाई पनि विदेश पठाउन सफल हुनु नै प्रगति ठान्नुपर्ने अवस्था छ।

विदेश जानु गलत होइन। संसार हेर्नु, नयाँ सीप सिक्नु, पढ्नु र काम गर्नु प्रत्येक नागरिकको अधिकार हो। समस्या त्यतिबेला हुन्छ, जब आफ्नै देशमा भविष्य नदेखेर विदेशिनु बाध्यता बन्छ।
आज नेपालका गाउँहरू रित्तिँदै छन्। खेतबारी बाँझिँदै छन्।

विद्यालयमा विद्यार्थी घट्दै छन्। गाउँमा बूढाबूढी र बालबालिका बाँकी छन्। देशको सबैभन्दा ऊर्जाशील पुस्ता भने विमानस्थलको प्रस्थान कक्षमा लाइन लागिरहेको छ।

हामी विकासका ठूला तथ्यांक सुनाउँछौँ। आर्थिक वृद्धि, लगानी, रोजगार र समृद्धिका भाषण गर्छौँ। तर विकासको वास्तविक तस्वीर हेर्न विमानस्थल पुग्नुपर्छ। त्यहाँ देखिने युवाका अनुहार पढ्नुपर्छ। उनीहरूका आँखामा रहेको उत्साहसँगै लुकेको अन्योल र बाध्यता बुझ्नुपर्छ।

देश त्यतिबेला मात्र साँच्चिकै समृद्ध हुन्छ, जब विदेश जानु नेपाली युवाको रहर हुन्छ—बाध्यता होइन।
जब एउटा युवा नेपालमै बसेर पनि आफ्नो भविष्य देख्न सक्छ।
जब एउटा परिवारले आफ्नो छोराछोरीलाई विदेश पठाउन ऋण खोज्नुपर्दैन। जब परदेशबाट फर्किने विमानमा काठको बाकसभन्दा बढी सफलताका कथाहरू हुन्छन्।

र जब चन्द्र–सूर्याङ्कित झण्डा काँधमा हालेर विदेशिने नेपालीले पनि गर्वका साथ भन्न सक्छ—विदेश मेरो रोजाइ हो, मेरो बाध्यता होइन।
स्रोत: प्रदीप परियारको फेसबुकमा सार्वजनिक विचारको भाव र अनुभवमा आधारित